AI στη ναυτιλία: τα templates των πλοίων σου, συμπληρωμένα από τα δικά τους έγγραφα
AI στη ναυτιλία, όπως το φτιάχνω εγώ, σημαίνει λογισμικό που διαβάζει τα manuals και τα μητρώα εξοπλισμού ενός πλοίου και κάνει τη δουλειά εγγράφων που σήμερα γίνεται με το χέρι στο τεχνικό τμήμα: συμπλήρωση templates, εύρεση της σωστής σελίδας, έλεγχος μιας τιμής απέναντι στην πηγή της. Δεν οδηγεί το πλοίο. Τακτοποιεί τα χαρτιά του.
Είμαι ο Παναγιώτης Καραμπέτσος, developer και σύμβουλος AI αυτοματισμών με βάση το Ηράκλειο Κρήτης. Δουλεύω remote, στα ελληνικά και στα αγγλικά, οπότε δεν έχει σημασία αν το γραφείο σου είναι στον Πειραιά, στην Αθήνα ή στο εξωτερικό. Το βασικό μου ναυτιλιακό έργο είναι ένα σύστημα αντιστοίχισης templates που έφτιαξα για την Benefit, την εταιρεία του Πειραιά που φτιάχνει λογισμικό ERP για τη ναυτιλία. Ψάχνει σε 3.301 έγγραφα από 81 πλοία.
Τιμή δεν δημοσιεύω, γιατί τα έγγραφα κάθε στόλου είναι διαφορετικά. Προσφορά μετά από κλήση.
Πώς χρησιμοποιείται η τεχνητή νοημοσύνη στη ναυτιλία;
Τα περισσότερα που διαβάζεις για την τεχνητή νοημοσύνη στη ναυτιλία αφορούν το πλοίο εν πλω: σχεδιασμό ρότας, κατανάλωση καυσίμου, παρακολούθηση στόλου, προληπτική συντήρηση μηχανών. Είναι υπαρκτή δουλειά και την κάνουν εταιρείες με αισθητήρες πάνω στα πλοία και data scientists στο προσωπικό τους.
Εγώ δουλεύω στο άλλο μισό, στο γραφείο. Μια ναυτιλιακή εταιρεία ζει από έγγραφα: manuals κατασκευαστών, μητρώα εξοπλισμού, λίστες ανταλλακτικών, πιστοποιητικά, Excel που κάποιος πρέπει να συμπληρώσει για κάθε πλοίο. Η απάντηση στις περισσότερες ερωτήσεις υπάρχει ήδη σε κάποιο από αυτά τα αρχεία. Το αργό κομμάτι είναι να τη βρει κανείς.
Εκεί πιστεύω ότι το AI στη ναυτιλία αποδίδει πιο γρήγορα. Δεν μπαίνει τίποτα καινούργιο στο πλοίο. Το λογισμικό διαβάζει ό,τι έχεις ήδη και δείχνει το ακριβές σημείο όπου βρήκε κάθε απάντηση.
Μπορεί το AI να συμπληρώσει τα templates εξοπλισμού από τα manuals του πλοίου;
Ναι. Αυτό ακριβώς κάνει το σύστημα που έφτιαξα για την Benefit. Η Benefit φτιάχνει ERP για ναυτιλιακές εταιρείες, και η ομάδα της χρειαζόταν να συμπληρώνονται τα templates μηχανημάτων από τα έγγραφα κάθε πλοίου. Η ροή είναι αυτή:
- Ανεβαίνει το template. Κάποιος ανεβάζει το Excel template μηχανημάτων του πλοίου. Οι γραμμές του γράφουν τον εξοπλισμό που πρέπει να συμπληρωθεί: όνομα μηχανήματος, κατασκευαστής, μοντέλο, τύπος.
- Ψάχνει στα έγγραφα του συγκεκριμένου πλοίου. Για κάθε είδος, το σύστημα ψάχνει στα manuals και στα μητρώα εξοπλισμού αυτού του πλοίου. Χρησιμοποιεί RAG (retrieval-augmented generation): το AI πρώτα βρίσκει τα σχετικά αποσπάσματα στα δικά σου αρχεία και απαντά μόνο από αυτά (η AWS εξηγεί το RAG εδώ).
- Αντιστοιχίζει και συμπληρώνει. Κάθε είδος που ταιριάζει μπαίνει στα κελιά του template, και δίπλα στην τιμή γράφεται το αρχείο και η γραμμή από όπου ήρθε.
- Δείχνει τι απέρριψε. Ό,τι δεν μπόρεσε να αντιστοιχίσει με σιγουριά πάει σε χωριστή λίστα, το καθένα με την αιτία: δεν ταίριαξε το όνομα, ο κατασκευαστής ήταν κενός, το μοντέλο αντιστοιχούσε σε άλλη μονάδα.
Πριν κρατηθεί μια τιμή, γίνεται και δεύτερος έλεγχος. Ο ίδιος κατασκευαστής συχνά δίνει πολλά εξαρτήματα στο ίδιο πλοίο, για παράδειγμα την προπέλα και την πλευρική έλικα (bow thruster). Γι' αυτό το AI ξαναδιαβάζει την παράγραφο από όπου πήρε κάθε τιμή και επιβεβαιώνει ότι ανήκει σε αυτό το μηχάνημα και όχι στο διπλανό του από τον ίδιο κατασκευαστή. Αν δεν ανήκει, η τιμή φεύγει.
Δεν είναι chatbot. Κανείς δεν πληκτρολογεί ερωτήσεις. Μπαίνει το template, βγαίνει το template συμπληρωμένο, με τις πηγές του.
Γιατί μετράει η πηγή σε κάθε κελί για ένα τεχνικό τμήμα;
Γιατί ένας superintendent δεν υπογράφει μια τιμή που δεν μπορεί να ελέγξει. Αν το AI βάλει έναν αριθμό μοντέλου σε ένα κελί, η επόμενη ερώτηση είναι πάντα «από πού βγήκε αυτό;». Με το αρχείο και τη γραμμή δίπλα, η απάντηση είναι ένα κλικ και όχι ψάξιμο σε φάκελο με PDF.
Σου δίνει και ίχνος ελέγχου (audit trail) για επιθεωρήσεις και εσωτερικούς ελέγχους. Έξι μήνες μετά, όταν κάποιος ρωτήσει γιατί το μητρώο γράφει αυτό που γράφει, η πηγή είναι ακόμα εκεί.
Και αλλάζει το τι σημαίνει ένα κενό κελί. Προτιμώ το σύστημα να αφήσει ένα κελί άδειο και να σου πει γιατί, παρά να το γεμίσει με μια σίγουρη μαντεψιά. Μια λάθος τιμή σε μητρώο μηχανημάτων είναι χειρότερη από μια που λείπει, γιατί κανείς δεν πάει να την ψάξει.
Τι άλλο μπορεί να κάνει το AI στη ναυτιλία με τα manuals ενός πλοίου;
Τα templates είναι μία δουλειά. Υπάρχουν άλλες τρεις που φτιάχνω: δύο τις έχω ήδη φτιάξει για άλλους κλάδους, και η τρίτη είναι ακόμα pilot.
Ρωτάς το manual, παίρνεις το βήμα και την εικόνα. Ένας μηχανικός ή κάποιος από το πλήρωμα ρωτάει κάτι για ένα μηχάνημα. Το AI απαντά με τα βήματα από το manual του κατασκευαστή («έλεγξε το Χ, ξεβίδωσε το Υ») και δείχνει τη φωτογραφία ή το σχέδιο από το ίδιο manual, με το εξάρτημα κυκλωμένο. Είναι pilot που φτιάχνω, όχι παραδομένο σύστημα, οπότε θα σου το δείξω σε κλήση αντί να σε παραπέμψω σε πλοίο που το χρησιμοποιεί. Όποιος μιλάει με AI πρέπει να ξέρει ότι μιλάει με AI, όπως ορίζει το άρθρο 50 του EU AI Act.
Διαβάζει σκαναρισμένα χαρτιά. Για μια ελληνική αλυσίδα σούπερ μάρκετ με 175 καταστήματα έφτιαξα σύστημα που διαβάζει πάνω από 100.000 έγγραφα τον μήνα, ανάμεσά τους δελτία αποστολής και τιμολόγια, με τις σφραγίδες στα σκαναρισμένα να τις διαβάζει μοντέλο όρασης (vision). Τα δελτία και τα χαρτιά ανταλλακτικών σε ένα ναυτιλιακό γραφείο είναι παρόμοιο πρόβλημα: χαρτί που πρέπει να γίνει δεδομένα που ελέγχονται.
Απαντά από τα δικά σου έγγραφα, με παραπομπές. Η δική μου πλατφόρμα, το Liberators OS, τρέχει βοηθούς AI που απαντούν από τα αρχεία μιας εταιρείας και δείχνουν από πού βγήκε κάθε απάντηση. Σε ναυτιλιακό γραφείο αυτό μπορεί να είναι οι διαδικασίες, οι εγκύκλιοι ή οι φάκελοι των πλοίων.
Περισσότερα παραδείγματα από άλλους κλάδους θα βρεις στους 7 AI αυτοματισμούς που έχω φτιάξει. Αν ψάχνεις από πού να ξεκινήσεις, πώς σπάει μια δουλειά σε βήματα για αυτοματοποίηση.
Πόσο κοστίζει το AI για ναυτιλιακές εταιρείες;
Τιμοκατάλογος δεν υπάρχει. Προσφορά μετά από κλήση. Το κόστος εξαρτάται από το πόσα πλοία έχει ο στόλος σου, από την κατάσταση των εγγράφων (τα PDF με κείμενο και τα Excel προχωράνε πιο γρήγορα από τα σκαναρισμένα) και από το πώς πρέπει να βγαίνει το αποτέλεσμα.
Στην κλήση σου ζητάω ένα πραγματικό template και τα έγγραφα ενός πλοίου. Σου λέω τι πιστεύω ότι μπορεί να αντιστοιχίσει το σύστημα, τι μάλλον όχι, και πόσο κοστίζει μια πρώτη έκδοση. Αν το AI δεν είναι το σωστό εργαλείο για το πρόβλημά σου, θα σου το πω.
Τι δεν θα σου υποσχεθώ
Δεν αναφέρω σε αυτή τη σελίδα διασυνδέσεις με συστήματα προγραμματισμένης συντήρησης (PMS). Το σύστημα της Benefit δουλεύει με ανέβασμα Excel και κατέβασμα Excel. Αν μπορώ να συνδεθώ με το δικό σου λογισμικό εξαρτάται από το αν έχει API, και αυτό το βλέπουμε στην κλήση.
Δεν είμαι νηογνώμονας, και τίποτα από όσα φτιάχνω δεν αντικαθιστά το σύστημα διαχείρισης ασφάλειας της εταιρείας σου. Ούτε σου λέω πόσο χρόνο γλιτώνεις ανά template. Δεν το έχω μετρήσει στα δικά σου έγγραφα, και ένας αριθμός που δεν μπορώ να στηρίξω δεν σου χρησιμεύει.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι chatbot;
Όχι. Το σύστημα αντιστοίχισης δεν έχει συνομιλία. Ανεβάζεις ένα Excel template και παίρνεις πίσω το ίδιο template συμπληρωμένο, με πηγή για κάθε τιμή και λίστα με όσα απορρίφθηκαν. Το κομμάτι της συνομιλίας είναι ο βοηθός των manuals που φτιάχνω ως pilot, και είναι χωριστό έργο.
Τι έγγραφα μπορεί να διαβάσει το AI για ναυτιλιακές εταιρείες;
PDF με κείμενο και μητρώα σε Excel διαβάζονται απευθείας. Οι σκαναρισμένες σελίδες χρειάζονται πρώτα OCR. Πριν σου υποσχεθώ οτιδήποτε για σκαναρισμένα, δοκιμάζω το OCR σε δείγμα από τα δικά σου έγγραφα, γιατί τα παλιά manuals κατασκευαστών διαφέρουν πολύ σε ποιότητα.
Τι γίνεται όταν το AI δεν βρίσκει μια τιμή;
Αφήνει το κελί κενό και βάζει το είδος στη λίστα απορρίψεων με την αιτία. Η ομάδα σου βλέπει ακριβώς ποιες γραμμές θέλουν ακόμα άνθρωπο, αντί να ανακαλύψει αργότερα μια λάθος τιμή.
Αντικαθιστά το AI στη ναυτιλία το PMS ή την τεκμηρίωση ISM;
Όχι. Δουλεύει δίπλα τους. Ο Κώδικας ISM του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού (IMO) απαιτεί σύστημα διαχείρισης ασφάλειας, και αυτό μένει δικό σου. Αυτό που φτιάχνω διαβάζει έγγραφα και συμπληρώνει templates που ελέγχει η ομάδα σου.
Συνδέεται με το ναυτιλιακό λογισμικό που ήδη έχουμε;
Εξαρτάται από το λογισμικό. Αν έχει API, μπορώ να εξετάσω απευθείας σύνδεση. Αν δεν έχει, η λύση με Excel που ανεβαίνει και Excel που κατεβαίνει δουλεύει ήδη, όπως στην Benefit.
Ποιος βλέπει τα έγγραφα των πλοίων μας;
Μόνο οι υπηρεσίες που χρειάζεται το σύστημα για να τρέξει, και σου λέω ποιες είναι πριν ανέβει οποιοδήποτε έγγραφο. Κάποιοι πάροχοι AI εκπαιδεύουν μοντέλα με τα δεδομένα από προεπιλογή, εκτός αν ζητηθεί να μην το κάνουν, γι' αυτό ελέγχω τους όρους κάθε παρόχου για το έργο σου και σου δίνω την απάντηση γραπτώς.
Δουλεύεις με ναυτιλιακές εταιρείες στον Πειραιά;
Ναι, remote. Τα γραφεία της Benefit είναι στον Πειραιά, και δουλεύω μαζί τους από το Ηράκλειο. Το ίδιο ισχύει για εταιρείες στην Αθήνα ή στο εξωτερικό, στα ελληνικά ή στα αγγλικά. Αν η ομάδα σου ψάχνει «AI in shipping» στα αγγλικά, η σελίδα υπάρχει και στα αγγλικά.
Πόσο κοστίζει;
Προσφορά μετά από κλήση. Εξαρτάται από τον αριθμό των πλοίων, την κατάσταση των εγγράφων και το πώς πρέπει να βγαίνει το αποτέλεσμα. Τιμή δεν δημοσιεύω, γιατί σπάνια δύο στόλοι χρειάζονται το ίδιο σύστημα.
Στείλε μου ένα template και τα έγγραφα ενός πλοίου
Ο πιο γρήγορος τρόπος να δεις αν το AI στη ναυτιλία ταιριάζει στην ομάδα σου είναι να δοκιμαστεί σε πραγματικό αρχείο. Στείλε μου ένα template που σήμερα συμπληρώνεις με το χέρι και πες μου πού βρίσκονται οι απαντήσεις του. Θα σου πω τι θα μπορούσε να αντιστοιχίσει το σύστημα, τι όχι, και τι χρειάζεται για να φτιαχτεί. Για την ευρύτερη υπηρεσία, δες τους AI αυτοματισμούς για επιχειρήσεις ή όλες τις υπηρεσίες μου.
Ή γράψε απευθείας στο me@pkarampetsos.com